Dehalar ve Dehaların Genel Özellikleri

Akademisyenler ve filozoflar yıllardır “deha”yı tanımlamak için çaba göstermiştir. Rus bilim insanları harika çocukları inceleyerek “deha genini” keşfettiklerini iddia ederken, diğerleri dehanın Thomas Edison’un da dediği gibi büyük oranda çok çalışmasıyla elde edilebileceğini savunuyor: “Dehanın yüzde 1’i esinlenme, yüzde 99’u ise alın teridir.”

Bununla birlikte, dehanın itici güçlerine ve sıradışı sonuçlarına ilişkin kimi ipuçları bulunmaktadır. Birincisi, dehanın bütünüyle zekaya eşdeğer olmadığı yaygın olarak kabul edilmiştir. Hiç kuşkusuz olağanüstü bir IQ seviyesine sahip olmak, sekiz yaşında 15 dil konuşmak veya kuantum mekaniğinin inceliklerine hakim olmak gerekmiyor.

Dehanın tipi olarak hem zeki hem de yaratıcı düşünce biçimlerini içerdiği kabul edildiğine göre, ikisinin herhangi bir kombinasyonu, deha denilen şeyi oluşturabilir. Arşimet’ten Warhol’a, Mozart’tan McCartney’e dehaların bazı genel özellikleri:

  • Önyargı ve kurallarla sınırlandırılamayan orjinallik
  • Olan bitene, örneklere ve değişime karşı bilinçli olma
  • Bir problem üzerinde mantıksal olarak çalışabilmek için analitik düşünce
  • Hipotez oluşturabilmek ve yeni fikirler geliştirebilmek için yaratıcılık
  • Paralel düşünmek, fikirleri birleştirmek ve paradoksları çözümlemek için dualite
  • Birçok fikir ve çözüm üretebilmek için üretkenlik
  • Radikal fikirleri pratik eylemlere dönüştürmek için pragmatiklik
  • Kelimeler kullanmadan ve daha bütünsel bir iletişim için görsellik
  • Meydan okuyabilmek ve yeni fikirlerin arkasında durabilmek için cesaret ve inanç

 

 

Kaynak: Peter Fisk, İş Dehası, S. 18-19, Mediacat Yayınları